Chronodieta – odżywianie zgodnie z rytmami biologicznymi

Chronobiologia odżywiania to jedna z nowszych gałęzi dietetyki. Rytm wielu procesów metabolicznych warunkowany jest biorytmem dobowym, miesięcznym i cyklem pór roku. Taką cykliczność można stwierdzić m. in. dla rytmu wydzielania enzymów trawiennych i hormonów, cyklu rozrodczego u kobiet czy pracy układu trawiennego.

 

Chronodieta zakłada dopasowanie diety i stylu życia do powtarzających się cykliczne naturalnych rytmów organizmu. Ewoluowaliśmy w otoczeniu regularnie powtarzających się warunków, jednak współczesny, zabiegany styl życia przeczy fizjologicznym zegarom naszego ciała. Żywienie zgodnie z biologicznym zegarem to przede wszystkim zwiększona sprawność układu immunologicznego, wydajniejsza praca układu sercowo-naczyniowego (np. w zakresie regulacji ciśnienia krwi) czy narządów wydzielania wewnętrznego (tarczycy, nadnerczy czy szyszynki). To także optymalizacja procesów metabolicznych, bezpośrednio wpływająca na szybkość przemiany materii i utratę wagi. Prowadzi do zmaksymalizowania wchłaniania składników odżywczych, przy jednoczesnej minimalizacji obciążenia energetycznego organizmu, co skutkuje wzrostem intensywności procesów regeneracyjnych i obronnych, do przebiegu których wykorzystywana jest wypracowana chronodietą nadwyżka energetyczna. 

Chronodieta staje w opozycji do powszechnie głoszonej teorii o spożywaniu pięciu posiłków dziennie, w stałych, 3-4 godzinnych odstępach czasu.

Zakłada korelację posiłków ze szczytami wyrzutu insuliny do krwi, poprzedzanych wyrzutem do krwi kortyzolu. Te kluczowe momenty to m. in. pora tuż po przebudzeniu oraz godzina 8 rano, a potem 4-5 godzin po śniadaniu i 4-5 godzin po spożyciu obiadu. Nie tylko pory posiłków są ważne, liczy się także to, jakie grupy pokarmów spożywamy, czyli w domyśle – jakie rodzaje składników pokarmowym będą najlepiej trawione w określonych porach dnia.

Najważniejsze założenia chronodiety w tym kontekście to: rano spożywamy posiłki bogatotłuszczowe, oraz bogate w wapń, magnez, selen i żelazo. W południe najlepiej strawimy i przyswoimy posiłki obfitujące w białko i węglowodany, a ubogie w tłuszcze. Wieczór zaś to optymalna pora do spożywania białek.

Warunkowane jest to aktywnością wydzielniczą żołądka i trzustki, oraz aktywnością hormonalną tarczycy czy nadnerczy. Żywienie wg takiego schematu koniecznie musi być uzupełnione odpowiednią ilością snu – optimum to 6-7 godzin. O kluczowej roli odpoczynku sennego w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu i utrzymaniu odpowiedniej wagi ciała, najlepiej świadczy wzrost częstości rozwoju nadwagi u osób pracujących w systemie zmianowym, o mocno zaburzonym rytmie dobowym. Niedosypianie zakłóca bowiem funkcjonowanie ośrodków głodu i sytości, spowalnia metabolizm i sprzyja rozwojowi cukrzycy typu 2. 

Nie tylko rytm dobowy, ale także cykl pór roku, znajdują się w centrum zainteresowania chronodiety. W naszym klimacie zmiany pór roku wiążą się z drastycznymi zmianami nasłonecznienia i temperatury. Warunkuje to aktywność gruczołów wydzielających hormony, określa zapotrzebowanie na energię oraz nasz poziom aktywności. Cykl całej natury dostosowany jest do cykliczności pór roku, stąd doskonałym sposobem integracji naszego metabolizmu z tymi zmianami jest spożywanie sezonowych produktów, bogatych w te substancje odżywcze, których aktualnie potrzebujemy. Nie bez powodu wiosną natura obdarza nas detoksykującymi kiełkami i zielonymi warzywami, latem – chroniącymi przed promieniowaniem UV żółtopomarańczowymi warzywami i owocami, jesienią – produktami w kolorze purpurowym, o właściwościach regeneracyjnych, zaś zimą – białymi, dostarczającymi energii (cebula, czosnek, por, ciecierzyca).

Podsumowując: jakich korzyści zdrowotnych dostarczymy odżywiając się zgodnie z zasadami chronodiety?

Uregulowany tryb wydzielania neuroprzekaźników zawiadujących cyklem głodu i sytości oraz enzymów trawiennych to optymalizacja procesów metabolicznych.

Skorelowanie wydzielania hormonów z porą przyjmowania posiłków to gwarancja stałego poziomu energii i stworzenia optymalnego środowiska energetycznego dla wszystkich procesów fizjologicznych. Także praca takich organów jak nerki, serce, śledziona, tarczyca czy układ immunologiczny wykazuje dobowy biorytm funkcjonalny, którego uwzględnienie podczas komponowania diety zagwarantuje doskonałą kondycję zdrowotną organizmu.

Artykuł powstał we współpracy z Poradnia Żywieniowa Strefa Diety.
 
 

Katagoria: Porady dla zdrowia
Słowa kluczowe: , , , , ,
Opublikowano 1 rok temu.
Publikacja była czytana: 1419  razy.